تبلیغات
ارباب حکمت - پیامبر و نماز شب
چهارشنبه 22 آذر 1391

پیامبر و نماز شب

   نوشته شده توسط: ارباب حکمت    

سؤال: با عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما. می خواستم بپرسم نماز شب به چه شکل خوانده می‌شود؟ نماز شفع و نماز وتر به چه معناست؟ آیا در روایات در رابطه با نماز شب صحبت شده است؟

پاسخ:

این حکم مثل اکثر احکام دیگر دستخوش اختلاف نظرهای ناشی از چند دستگی روایات شده است. ولی از جمع روایات شیعه و سنی و توحید اسماء مختلفی که بر اجزاء این نماز گزارده‌اند، می‌توان به یک وحدت نظر کلی درباره این عبادت دست یافت.

شیعه معتقد است نماز شب 8 رکعت است که به صورت چهار دو رکعتی مثل نماز صبح اقامه می‌شود و زمان آن از بعد از نماز عشاء است تا طلوع فجر و وقت دخول نماز صبح. بر این هشت رکعت سه رکعت دیگر می‌افزایند که سنت رسول خدا بوده است. دو رکعت و یک رکعت. دو رکعتی را شفع (جفت) و یک رکعتی را وتر (طاق) می‌نامند و بناءبر روایت جابه جایی این دو بلا اشکال است. این ترتیب و حکم از مجموع روایات مأثور از پیامبر و ائمه هدی صلوات الله علیهم استخراج شده است. بعضی روایات، در شرایط اضطراری وقت اداء نماز شب را حتی بعد از نماز مغرب دانسته‌اند. ولی افضل آن است که بعد از اقامه نماز عشاء که سه ساعت بعد از غروب آفتاب است انجام گیرد. به یک روایت از منابع شیعه توجه کنید.

مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ وَ ذَكَرَ صَلَاةَ النَّبِیِّ ص قَالَ كَانَ یُؤْتَى بِطَهُورٍ فَیُخَمَّرُ عِنْدَ رَأْسِهِ وَ یُوضَعُ سِوَاكُهُ تَحْتَ فِرَاشِهِ ثُمَّ یَنَامُ مَا شَاءَ اللَّهُ فَإِذَا اسْتَیْقَظَ جَلَسَ ثُمَّ قَلَبَ بَصَرَهُ فِی السَّمَاءِ ثُمَّ تَلَا الْآیَاتِ مِنْ آلِ عِمْرَانَ إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ الْآیَةَ ثُمَّ یَسْتَنُّ وَ یَتَطَهَّرُ ثُمَّ یَقُومُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَیَرْكَعُ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ عَلَى قَدْرِ قِرَاءَتِهِ رُكُوعُهُ وَ سُجُودُهُ عَلَى قَدْرِ رُكُوعِهِ یَرْكَعُ حَتَّى یُقَالَ مَتَى یَرْفَعُ رَأْسَهُ وَ یَسْجُدُ حَتَّى یُقَالَ مَتَى یَرْفَعُ رَأْسَهُ ثُمَّ یَعُودُ إِلَى فِرَاشِهِ فَیَنَامُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ یَسْتَیْقِظُ فَیَجْلِسُ فَیَتْلُو الْآیَاتِ مِنْ آلِ عِمْرَانَ وَ یَقْلِبُ بَصَرَهُ فِی السَّمَاءِ ثُمَّ یَسْتَنُّ وَ یَتَطَهَّرُ وَ یَقُومُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَیُصَلِّی أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ كَمَا رَكَعَ قَبْلَ ذَلِكَ ثُمَّ یَعُودُ إِلَى فِرَاشِهِ فَیَنَامُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ یَسْتَیْقِظُ فَیَجْلِسُ فَیَتْلُو الْآیَاتِ مِنْ آلِ عِمْرَانَ وَ یَقْلِبُ بَصَرَهُ فِی السَّمَاءِ ثُمَّ یَسْتَنُّ وَ یَتَطَهَّرُ وَ یَقُومُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَیُوتِرُ وَ یُصَلِّی الرَّكْعَتَیْنِ ثُمَّ یَخْرُجُ إِلَى الصَّلَاةِ (تهذیب‏الأحكام، ج2، ص334، باب كیفیة الصلاة و صفتها.../ وافی، ج7، ص342)

از حضرت صادق شنیدم که نماز (شب) پیامبر (ص) را اینگونه بیان فرمود: «ظرف آبی را می‌آورد و بالای سر خود، روی آن را می‌پوشانید، و مسواکش را زیر تشکش می‌نهاد، سپس می‌خوابید آنقدر که خدا می‌خواست، پس آنگاه که بیدار می‌شد می‌نشست، سپس دیدگانش را به سمت آسمان می‌چرخاند، سپس این آیات را از آل‌عمران تلاوت می‌نمود: ان فی خلق السموات... 190 تا 194، سپس مسواک می‌زد و وضوء می‌گرفت. سپس به سجدگاه می‌شد. آنگاه چهار رکعت بجا می‌آورد، رکوعش به حدی بود که می‌گفتند، کی سر بر می‌دارد، و سجودش نیز چنین بود. سپس به خوابگاهش باز می‌گشت و آنقدر که خدا می‌خواست می‌خوابید. سپس بیدار می‌شد، پس می‌نشست و همان آیات آل‌عمران را تلاوت می‌فرمود. و چشم به آسمان می‌دوخت. سپس مسواک می‌زد و وضوء می‌گرفت و به سجده گاه می‌شد و چهار رکعت دیگر همانند آن چهار رکعت بجا می‌آورد، سپس به خوابگاهش باز می‌گشت آنگاه آنچه خدا می‌خواست می‌خوابید، سپس بیدار شده می‌نشست آنگاه همان آیات را از آل‌عمران تلاوت می‌نمود و دیدگان بر آسمان می‌دوخت سپس مسواک می‌زد و وضوء می‌گرفت و به سجده گاه می‌شد. پس وتر بجا می‌آورد و دو رکعت را سپس برای اقامه نماز صبح خارج می‌شد.

مذاهب چهارگانه اهل سنت همه متفقند که مجموع رکعات نماز شب یازده رکعت است، ولی در چگونگی اقامه آن اختلاف کرده‌اند، به سه رکعت آخر وتر می‌گویند و متصلاً اقامه می‌کنند یعنی دو رکعتی و یک رکعتی بجا نمی‌آورند. و بعضی هم به کل آن نماز وتر گفته‌اند چون یازده عدد فرد است.

نماز دیگری در میان اهل سنت معمول است به نام تراویج که همان نماز شبی است که رسول خدا اقامه می‌فرموده و هشت رکعت هم بوده ولی اهل سنت خود معترفند که عمر 12 رکعت بر آن افزوده است و اکنون ده تا دو رکعتی اقامه می‌کنند، می‌گویند وقتی عمر چنین کرد احدی از اصحاب به او اعتراض ننمود و نام تراویج را بعداً به خود گرفت.

سؤال:

نماز های یومیه را باید در پنج نوبت خواند یا سه نوبت؟

پاسخ:

دوست معزز سلام علیکم و رحمة الله و برکاته جای خوشوقتی و خوشبختی است که مسلمانها در تعداد نماز و رکعات و اذکار آن دچار تفرقه نشده‌اند. البته آن فِرَقی از اسلام که اقامه نماز می‌کنند. و البته این تفرقه‌ها برخی ناشی از سنت رسول خدا (ص) است و بعضی از دسیسه‌های یهود در متون تفسیر و روایت.

آنچه درباره اوقات نمازهای پنجگانه می‌توان گفت این است که شیعه و سنی متفق القولند در جمع و تفریق. یعنی آنها هم می‌گویند: «الجمع بین الصلوتین فحکمه جواز». یعنی می‌توان ظهر و عصر و مغرب و عشاء را با هم اقامه کرد.

در این هم که پیامبر اکرم (ص) به هر دو شکل اقامه کرده شکی نیست. اتفاقی که افتاده این است که شیعه عامل به یک بخش از عمل رسول شده و سنی عامل به بخش دیگر. مرحوم علامه غروی بر این اعتقاد بود که این گونه سنتها را به صورت سیال در آوریم و مؤمنان را به حال خود وانهیم تا هر قسمت را که برای‌شان آسان‌تر است انجام دهند. ولی افزود پیامبر (ص) در شرایط سخت هر دو نماز را جمع اداء فرموده است و امروز، مخصوصاً برای نماز ظهر و عصر شرایط تفریق فراهم نیست یا بسیار سخت است به ویژه در کشورهای غیر اسلامی. نظر ایشان بر این بود که اگر کسی فرصت دارد می‌تواند هر پنج نماز را به جماعت اقامه کند بهتر است به تفریق بخواند، چون رسول اسلام (ص) بیشتر به تفکیک اقامه می‌فرمود. اما قطعاً به جماعت و جمع بین دو نماز بر فرادی و تفریق فضیلت دارد.

پیرامون نماز مسافر هم در دهه‌های اخیر فتواهایی صادر شده است مبنی بر اینکه شرایط امروز سفر، آن سختی‌های سفرهای قدیم را ندارد که نماز بر مسافران شکسته می‌شد. مرحوم آیت الله صادقی تهرانی بیش از همه بر این مسأله تأکید داشت و وقتی در میانه دهه شصت رسالۀ موجزی در این خصوص منتشر ساخت، مرحوم علامه غروی توضیحی بر آن نگاشت دایر بر این مطلب که سهولتی را که خدای تعالی برای بندگان فراهم آورده و هدیه‌یی را که به آنها پیش کش نموده، رد نکنیم. مضافاً بر اینکه اتفاقاً امروز شرایط سفری که منجر به قصر نماز گردد بیشتر از گذشته فراهم است و مسافر اطلاق بیّن‌تری یافته است. مثلاً در ایستگاههای بین راه و زمان محدودی را که رانندگان اتوبوسها برای توقف اعلام می‌کنند یا هواپیماها و فرودگاهها. اما در گذشته کاروانی چند ساعت راه می‌پیمود و در کاروانسرایی بار می‌انداخت و ساعتهای استراحت برای همه بود و وقت موسع، پس ضرورتی نداشت که نمازشان را شکسته بخوانند. از طرف دیگر باید مسلمانها را به اساسیات هدایت و رسالت و عبادت رهنمون شد، و از طرح آنچه که بیش از پیش موجبات تفرقه و چند دستگی آنها را فراهم می‌سازد، اجتناب نمود. پیامبر آمده است تا اخلاق را میان همه امت و حتی بشریت نهادینه سازد. آمده است تا به آنها کتاب و حکمت را از طریق تلاوت آیات بیاموزد و از همه رذالتها و ناپاکی‌ها و آلودگی‌ها و خباثتها پاک سازد. اینگونه مسائل بسیار جزئی است و نباید موجب تفرقه میان مسلمانان گردد. اصل جماعت و اتحاد و یکپارچگی مسلمانان در سایه تبعیت از کتاب خدا و رسول او می‌باشد حال اگر گروهی در وضوء گرفتن و ایستادن در نماز و اذکار آن با گروه دیگر متفاوت عمل می‌کنند، عمل آنها به گونه‌یی نیست که خدا برایش عذابی ذکر کرده باشد. اما برای آن کسان که موجب تفرقه در میان امت می‌گردند، عذابی دردناک قائل شده است.

به آیات زیر توجه کنید:

قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاءكُمُ الَّذِینَ یَشْهَدُونَ أَنَّ اللّهَ حَرَّمَ هَذَا فَإِن شَهِدُواْ فَلاَ تَشْهَدْ مَعَهُمْ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِینَ كَذَّبُواْ بِآیَاتِنَا وَالَّذِینَ لاَ یُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَهُم بِرَبِّهِمْ یَعْدِلُونَ. (انعام 150)

مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَكَانُوا شِیَعًا كُلُّ حِزْبٍ بِمَا لَدَیْهِمْ فَرِحُونَ. (روم 32)

و نیز به مقاله‌یی در این باب که روی سایت ارباب حکمت بخش پرسش و پاسخ قرار دارد تحت عنوان «رجالاً او رکباناً» نگاهی بیاندازید.


برچسب ها: نماز شب ، نماز های یومیه ، نماز شفع و نماز وتر ،

https://aleaselehar.wordpress.com/2015/03/27/all-you-should-know-about-heel-pain/?share=google-pl...
دوشنبه 5 تیر 1396 13:30
We are a group of volunteers and starting a brand new scheme in our community.
Your site provided us with helpful information to work
on. You've done a formidable job and our whole community will likely be grateful to you.
at home std test kit
دوشنبه 5 تیر 1396 02:52
قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن دلنشین ابتدا آیا واقعا نشستن
درست با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر پاراگراف شما در واقع موفق
به من مؤمن اما فقط برای کوتاه در
حالی که. من با این حال کردم مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما ممکن
است را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.
که شما در واقع که می توانید انجام من را قطعا بود در گم.
cathilohry.wordpress.com
چهارشنبه 3 خرداد 1396 17:46
If you want to obtain a good deal from this article then you have to apply these methods
to your won web site.
Antonetta
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 08:02
Very nice article, exactly what I was looking for.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر