تبلیغات
ارباب حکمت - فرق بین رسول و نبی
پنجشنبه 17 اسفند 1391

فرق بین رسول و نبی

   نوشته شده توسط: ارباب حکمت    

قبل از هر چیز، باید مفاهیم لغوی نبیّ و رسول را مورد بررسی قرار دهیم. پس از آن بهترمی‌توانیم به درک این مطلب نائل آییم که چه کسانی «نبیّ» هستند و چه کسانی «رسول». در واکاوی لغوی، به این نتیجه می‌رسیم که «نبیّ» معادل «رسول» نیست، و برابر فارسی آن «پیام آور و پیامبر» است.

 

اما «رسول» را باید به «فرستاده» معنی کرد. نبیّ کسی است که خبیر و بصیر به احکام الهی باشد، و رسول کسی است که دین مُلهَم بر خود را بر مردم ابلاغ می‌نماید. پس میان رسول و نبیّ عموم و خصوص مطلق است، یعنی نبیّ اعم از رسول می‌باشد. بر این پایه هر رسولی نبیّ هم هست، ولی بعضی از انبیاء رسولند. «وَاذْكُرْ فِی الْكِتَابِ إِسْمَاعِیلَ إِنَّهُ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُولًا نَّبِیًّا» (مریم 54)

معنای نبیّ در لغت

مفردات راغب: النبأ؛ خبرٌ ذو فائدةٍ عظیمةٍ یحصُلُ به علمٌ او غلبةُ ظنٍّ، و لا یقالُ للخبرِ فی الاصلِ «نَـبَأٌ» حتی یتضمَّنَ هذه الاشیاءَ الثلاثـةَ، و حقُّ الخبرِ الذی یقالُ فیه «نبأ» اَن یَـتَعَـرّی عن الکِذب کالتّـواتر، و خبرِ الله تـعالی و خبر النبیّ- علیه الصلوة و السلام – و لِتَضَمَّنَ النبأُ مَعنَی الخبر، یقال: اَنبَأتُـهُ بکذا، کقولِک: اَخبَرتُـه بکذا، و لِتَضَمُّنِه معنَی العلم، قیل: اَنـبَأتُـه کذا، کقولِک: اَعلَمتُه کذا. قال الله تعالی: قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِیمٌ، أَنتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ (ص 67 و68) و قال: عَمَّ یَتَسَاءلُونَ، عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ (نبأ 2 و3) أَلَمْ یَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِینَ كَفَرُوا مِن قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ (تغابن 5) و قال: أَنبِئُونِی بِأَسْمَاء هَؤُلاء إِن كُنتُمْ صَادِقِینَ (بقره31) و قال: نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِیلِهِ (یوسف 37) فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِ قَالَتْ مَنْ أَنبَأَكَ هَذَا قَالَ نَبَّأَنِیَ الْعَلِیمُ الْخَبِیرُ. (تحریم3)

و «النَبُوَّةُ» سفارةٌ بَینَ الله و بینَ ذوِی العُقولِ مِن عبادهِ لِاِزاحةِ عِلَّتِهِم فی امر معادِهم و معاشِهم.

و «النبیُّ» لکونه مُنَـبِّـأً بما تُسکِنُ اللهُ العقولَ الذکیّةَ، و هو یَصِحُّ ان یکونَ فعیلاً بمعنی فاعل. لقوله تعالی: نـَبِّیء عبادی (حجر49) اَ اُنَبِّئُکم. و اَن یکونَ بمعنی المفعول لقوله: نَبـّـأَنِیَ العلیمُ الخبیر. (تحریم 3)

ترجمۀ متن راغب: «نَبَأ»؛ خبری است با فایده‌یی بس عظیم، که بدان علم حاصل گردد، یا بر گمان، غلبه پدید آید. و به نفسِ خبر، در اصل، «نبأ» نمی‌گویند، تا اینکه متضمن این سه چیز باشد؛ فایده‌یی عظیم، حصول علم، غلبه بر ظنّ، و وقتی خبر مستحِقّ آن است که بدآن «نبأ» گفته شود که خالی از کذب باشد، مثل تواتر، و خبر خدای تعالی، و خبر پیامبر علیه الصلوة و السلام. و چون که «نبأ» متضمن خبر است، می‌گویند: آگاه کردم او را از فلان چیز، مثل این است که بگویی: خبر دادم او را به فلان چیز. و نیز برای اینکه متضمن علم است، می‌گویند: آگاهش کردم از فلان چیز. و مثل این است که بگویی: دانا ساختم او را از فلان چیز.

قول خدای تعالی این است که : بگو آن «نبأ عظیم» است که شما از آن اعراض می‌کنید.

و نیز: آیا نیامده است مر شما را (نبأ-خبر صحیح) آن کسان که کافر شدند پیش از این و سختی کار خویش چشیدند.

و نیز: مرا آگاه سازید به نامهای ایشان (با خبرم سازید) اگر راستگویانید.

و نیز: پس به درستی با خبر ساختم شما را از تأویل آن.

و نیز: پس همین که پیامبر (یکی از همسران خود را) از آن واقعه آگاه ساخت، (همسرش) پرسید: چه کسی تو را از این واقعه با خبر ساخت، (پیامبر) گفت: علیم خبیر مرا از آن با خبر ساخت.

پس «نبوت» سفارت یا رفت و آمد است بین خدای تعالی از یک سو، و ذوی العقل از بندگانش، از سوی دیگر، جهت بر طرف ساختن نارسایی‌هاشان در امر معاد و معاششان.

و «نبیّ» یا پیام‌آور، بدان سبب بدین وصف خوانده شده که خبر دهنده از آن چیزی است که خِرَدهای تیزبین بدان آرام گیرند. و می‌تواند فعیل به معنای فاعل باشد، به جهت قول خدای تعالی: « بندگانم را خبر ده- حجر،49»، «آیا خبر دهم شما را؟» و می‌تواند به معنای مفعول باشد، به سبب این آیه: «علیم خبیر مرا خبر داده است- تحریم،3».

النبیّ: 1- المُخبرُ عن الغَیب او المستقبل بِاِلهامٍ من الله.

خبر دهنده از غیب یا آینده از طریق الهام خداوندی

2- المُخبِرُ عن الله و ما یَتَعَلَّقُ به تعالی

خبر دهنده از خدا و آنچه بدو تعلق دارد.

معنای رسول در لغت

و الرّسولُ یُقال تارةً للقولِ المُتَحمَّل؛کقول الشاعر: اَلا اَبلِغ ابا حفصٍ رسولا.

و تارةً لِمُتَحمِّلِ القولِ و الرسالة.

و الرّسول یقال للواحد و الجمع: لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ – توبه، 128.

قال انّا رسولُ ربِّ العالمین (خطاء از راغب است) فَقُولَا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِینَ- شعراء، 16.

و جمع الرسول: رُسُل، و رُسُلُ الله، تارةً یُراد بها الملائکة و تارةً یراد بها الاَنبیاء، فمِنَ الملائکة: إِنَّـهُ لَـقَوْلُ رَسُولٍ كَرِیمٍ (تکویر،19).

و قولُه: إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ یصِلُوا إِلَیكَ - هود،81/ بَلَى وَ رُسُلُنَا لَدَیهِمْ یكْتُبُونَ- الزخرف،80/ و مِنَ الانبیاء، قولُه: وَ مَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ -آل عمران، 144/ یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنـْزِلَ إِلَیكَ مِنْ رَبِّـكَ - المائدة 67.

یا أَیهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّیبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا – المؤمنون، 51/ قیل : عُنِیَ بهّ الرسولُ و صَفوةُ اصحابِه، فسَمّاهم رُسلاً لِضَمِّهِم الیه.

«رسول» گاهی به « قول مُتَحَمَّلِ» یا قول محمول از نزد کسی برای کسی دیگر، اطلاق می‌گردد، مثل قول شاعر: «بدان که ابا حفص را پیامی می فرستم»

و لفظ «رسول» گاهی بر مفرد و جمع اطلاق می گردد، مثل؛ فـَقُولَا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِینَ . جمع «رسول» «رُسُل» است، و مراد از رُسُل الله «رسولان خدا» گاهی فرشتگانند و گاهی پیامبران. در خصوص فرشتگان مثل؛ إِنَّهُ لَـقَوْلُ رَسُولٍ كَرِیمٍ ، و نیز ؛ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ یصِلُوا إِلَیكَ، و همچنین؛ بَلَى وَرُسُلُنَا لَدَیهِمْ یكْتُبُونَ.

و رسول به معنای پیامبران، مثل این آیات؛ و ما وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ/ یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیكَ مِنْ رَبِّكَ/ یا أَیهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّیبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا. گفته اند: مراد شخص رسول و برگزیدگان اصحاب اویند ، از اینرو ایشان را «رُسُل» نامید به جهت انضمام ایشان به شخص رسول.

معنای نبیّ در قرآن

وَلَقَدْ آتَیْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَقـَفـَّیْنَا مِن بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَیْنَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ الْبَیِّنَاتِ وَأَیَّدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَكُلَّمَا جَاءكُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَى أَنفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَـفَرِیقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِیقًا تـَقْـتُلُونَ (بقره 87)

و هرآینه دادیم موسی را کتاب، و از پی‌آوردیم از بعدِ او رسولان را، و دادیم عیسی بن مریم را بیّنات، و مؤیدش ساختیم به روح القدس، پس آیا هرگاه که آمد شمایان را رسولی به آنچه که دوست ندارد نفسهاتان، استکبار نمودید، پس گروهی را دروغ انگاشتید و گروهی را می‌کشید.

توضیح وجه خلاف بین «رسول و نبی» در صفحات 646 تا 665 مجلد سوم آدم از نظر آمده است.

با توجه به مطالب مطروحه در صفحات مذکور از مآخذ مورد اشاره، رسولان و انبیاء الهی که بر آنها وحی شده، و یا هم وحی شده و هم صاحب کتاب هستند، همین‌هایی هستند که قرآن متذکر آنها شده است. حال شخصیتهایی که در عهد عتیق یا جدید مذکورند، اگر از طریق الهام، به حقایقی دست یافته‌اند، ولی از طرف خدا مأمور به رسالت جهت ابلاغ نشده‌اند، و بعضاً به بیان احکام ادیان پیشینی پرداخته‌اند، در حد نبوت (پیامبری نه پیام آوری) باقی مانده‌اند. ولی اگر مأموریت یافته‌اند تا با قبول همۀ مشکلات و سختی‌ها، و مخالفتها و دشمنی‌ها، کلام خدا را که بر آنها وحی شده است، ابلاغ نمایند، مقام رسالت را نیز کسب کرده‌اند.

در دویست و سی و شش آیه از قرآن کریم لفظ «رسول» مذکور است و در 96 آیه «رُسُل» به صورت جمع آمده است. و کلمه نبیّ در 75 آیه، به صیغه‌های مفرد و جمع ذکر گردیده. انبیاء الهی از خدا، قیامت و فرشتگان با خبرند، و به فراخور شایستگی مردم خود، ایشان را به خیر و صلاح و نیکی و سداد و رشاد دعوت می‌کنند.

أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِن بَنِی إِسْرَائِیلَ مِن بَعْدِ مُوسَى إِذْ قَالُواْ لِنَبِیٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِی سَبِیلِ اللّهِ (بقره 246)

(ای پیامبر) ایا ندیده‌ای آن گروه مرفّه از بنی اسرائیل را بعد از موسی آنگاه که به نبیّشان (پیامبرشان) گفتند: برانگیزان بر ما فرمان روایی را تا نبرد کنیم در راه خدا....

وَقَالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ اللّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا (بقره 247)

و پیامبرشان مر ایشان را گفت: همانا خدا طالوت را به فرماندهی شما برانگیخت.

پس انبیائی که مأموریت رسالت و تبلیغ و جهاد در راه خدا برای ابلاغ وحی به آنها داده نشده، در حد نبوت باقی می‌مانند. شموئیل مثل یسع و دیگران از انبیاء بنی اسرائیل است، امام و پیشوای معنوی جامعه است، اما صاحب کتاب نیست، پس مأمور به رسالت هم نیست. از اینرو برای قتال ونبرد، دیگری را به فرماندهی بر می‌گزیند، و طالوت را مبعوث خدا معرفی می‌نماید.

معنای رسول در قرآن

اما رسولان را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد. گروهی که پس از دریافت وحی از جانب خالق عالَم، از طرف همو مأمور به ابلاغ می‌شوند. مأموریت این رسولان در سه آیه از قرآن به صراحت تبیین شده است. البته دیگر آیاتی هم هست که مفید این معنی می‌باشد، ولی در همین حد برای توضیح مفاهیم کفایت می‌کند.

1- الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِیلِ یَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِی كَانَتْ عَلَیْهِمْ فَالَّذِینَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِیَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (اعراف 157)

آن کسان که پیروی می‌کنند فرستادۀ (رسول) پیامبر آور (نبی) درس ناخوانده‌یی را که می‌یابندش نوشته شده نزد خود در تورات وانجیل، فرمان می‌دهد ایشان را به کارهای شناخته شده (به خوبی) و باز می‌داردشان از زشتی، و روا می‌دارد مر ایشان پاکیزه‌ها را، و ناروا می‌سازد بر ایشان پلیدی‌ها را، و بار سنگین (گمراهی و جهل) را و غلهای (اسارت و بردگی و بندگی) را که بر ایشان بود، فرو می‌نهد، پس آن کسان که ایمان آوردند به او و پشتیبانی کردند او را، و یاری رساندند وی را، و پیروی کردند از نوری که همراه او فرود آمده، هم اینان همان پیروزانند.

2- كَمَا أَرْسَلْنَا فِیكُمْ رَسُولًا مِّنكُمْ یَتْلُوا عَلَیْكُمْ آیَاتِنَا وَیُزَكِّیكُمْ وَیُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَیُعَلِّمُكُم مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ (بقره 151)

همچنانکه فرستادیم در میان شما فرستاده‌یی را از خودهاتان که تلاوت می‌کند بر شما آیات ما را، و پاکیزه تان می‌سازد، و می‌آموزد تان کتاب را و حکمت را، و می‌آموزد به شما آنچه را که نمی‌دانستید.

3- هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَكِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ (جمعه 2)

او کسی است که برانگیخت در میان درس ناخواندگان فرستاده‌یی را از خودهاشان که تلاوت می‌کند بر ایشان آیاتش را و پاکیزه می‌سازدشان و می‌آموزدشان کتاب و حکمت را، و حال آنکه بودند پیش از این در گمراهی آشکار.

پس انبیائی که به رسالت هم مبعوث شده‌اند، بر طبق سه آیه فوق، مسؤولیتهای زیر را بر عهده دارند.

1- امر به معروف 2- نهی از منکر 3- حلال ساختن پاکیزه‌ها 4- حرام ساختن پلیدی‌ها 5- فرونهادن بار سنگین گمراهی و جهالت از شانه‌های مردم 6- بازکردن غلهای اسارت و بندگی و بردگی از گردنهاشان 7- تلاوت آیات الهی بر ایشان 8- پاکیزه ساختن نفوس مردمان از ناپاکیها و رذالت و همه صفات ذمیمه 9- آموختن کتاب خدا و حکمت که علم محکم و متقن و خدشه ناپذیر و قائم و قویم و اقوم است 10- آموختن آنچه را که مردم پیش از آن نمی‌دانسته‌اند.

حال رسولانی در جوامع بشری بوده، هستند و خواهند بود که مبعوث مستقیم از طرف خدا نیستند و بر آنها نیز وحی نشده و نمی‌شود، ولی خود، به فرمان رسول داخل که عقل مستفاد و نفس مطمئنه می‌باشد، برای خود، در جهت ارشاد اخلاقی جامعه، رسالتی را بر عهدۀ خود می‌نهند، و نسبت به آن، تا پایان عمر متعهد می‌گردند، می‌توانند خود به این نتیجه رسیده باشند، ولی از الگوی پیامبران و رسولان تبعیت کنند. در این معنی به سه آیه زیر توجه کنید؛

وَكَأَیِّن مِّن نَّبِیٍّ قَاتَلَ مَعَهُ رِبِّیُّونَ كَثِیرٌ فَمَا وَهَنُواْ لِمَا أَصَابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَمَا ضَعُفُواْ وَمَا اسْتَكَانُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ، وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلاَّ أَن قَالُواْ ربَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِی أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِینَ، فَآتَاهُمُ اللّهُ ثَوَابَ الدُّنْیَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الآخِرَةِ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ (آل‌عمران 146 تا 148)

چه بسا پیامبری که نبرد کردند همراه او تربیت شدگان الهی بسیار، پس سستی ننمودند به سبب (سختی‌هایی) که بر ایشان رسید در راه خدا، و ناتوان نشدند و بجا نماندند و خدا دوست دارد شکیبایان را.

و سخن ایشان چیزی نبود جز آنکه گفتند پروردگارا بیامرز بر ما پس ماندگی‌هامان را، و زیاده‌روی‌مان را در کارهامان، و ثابت گردان گامهامان را، و یاری دِه ما را بر قوم کافران. پس دادشان خدا پاداش نیک در دنیا و خوبی پاداش آخرت را و خدا دوست دارد نیکوان را.

پس کسانی که، به تَبَع انبیائی که رسول نیز بوده‌اند و صاحب کتاب، به آگاهی رسند و سخن آنان را پزیرا گردند، و در ابلاغ آن برای خود قائل به رسالت و تعهد و مسؤولیت گردند، تا کلمۀ الهی بر فراز قرار گیرد، از اولیاء و صلحاء و ربّانیون‌اند، و در جایگاه رسولان قرار گرفته‌اند. البته باید در عمل و اخلاق نیز مثل رسولان الهی عمل کنند. حال کسانی از بزرگان و پیشوایان و صالحان که، از جمله فلاسفۀ غرب و شرق مثل افلاطون و کنفسیوس و مانند اینها، اگر از این ویژگی‌ها برخوردارند، از این گروه بشمار آیند.


برچسب ها: فرق رسول و نبی ، نبی ، رسول ، رسل ، دکتر غروی ، قرآن ، اسلام ،

What is the Ilizarov method?
جمعه 17 شهریور 1396 00:46
Hello! I realize this is somewhat off-topic but I
needed to ask. Does operating a well-established website such as
yours require a lot of work? I am completely new to writing a blog however I do write in my diary every day.
I'd like to start a blog so I will be able to share my experience and feelings online.

Please let me know if you have any kind of ideas or tips for
new aspiring blog owners. Thankyou!
What is distraction osteogenesis?
سه شنبه 17 مرداد 1396 05:48
We're a gaggle of volunteers and starting a new scheme in our community.

Your website offered us with helpful information to work on. You have done an impressive task and our whole group will be grateful
to you.
Demi
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 00:33
I do agree with all of the ideas you have offered in your post.
They're really convincing and will certainly work.
Nonetheless, the posts are too short for novices.
May just you please prolong them a little from next time?

Thank you for the post.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر